Tháng 4 – mùa tựu trường ở Nhật. Trong không khí mùa xuân tràn ngập sắc hoa anh đào, cùng nắm tay ba mẹ háo hức đến trường tiểu học dự lễ khai giảng (Nyugakushiki – 入学式) vào lớp 1, ắt hẳn sẽ là một kỷ niệm đẹp không bao giờ quên của các con. Để con có thể bắt đầu một năm học mới đầy niềm vui, trải nghiệm những giờ học thú vị cùng thầy cô và bạn bè ở một ngôi trường mới, chắc chắn không ít ba mẹ đã lo chuẩn bị tươm túc cho con từ năm trước rồi.
1. Chuẩn bị tâm lý cho con
Sau khi nhận được giấy thông báo quyết định trường học từ shiyakusho (役所 – Cơ quan hành chính địa phương/Toà thị chính), vợ chồng admin cùng con đến trường để con tận mắt nhìn thấy trường tiểu học sắp tới mình sẽ học trông như thế nào, có gì thú vị ở đó… và giải thích vì sao không học ở trường cũ nữa mà chuyển sang trường tiểu học này. Trẻ con thường tò mò, thích khám phá những điều mới mẻ, vì vậy mình đã tận dụng điều đó để khơi dậy sự háo hức, mong sớm được vào trường mới học, thay thế cảm giác lo lắng trong con.
Trong lần gặp đầu tiên này, vì chỉ có nhà admin và thầy giám hiệu nên tiện trò chuyện làm quen với nhà trường và trình bày sơ về gia cảnh của mình. Qua đó, admin cũng nắm được tình hình trường học sắp tới của con, đặc biệt khi biết được có học sinh người Việt đang học lớp mấy tại trường, admin cảm thấy vui và yên tâm phần nào.
Đa số thầy cô đều hiểu được sự khác biệt văn hóa hay thói quen của học sinh nước ngoài nên sẽ có những hướng dẫn cụ thể, những phương pháp truyền đạt riêng để con sớm quen và hòa nhập với trường lớp. Khi nghe có anh chị người Việt đang học ở trường này, con mình vui và tự tin hẳn lên, vì con biết được con không hề cô độc trong ngôi trường mới này.
2. Điều chỉnh lại lịch sinh hoạt hàng ngày của con
Khi con vào tiểu học thì bạn phải điều chỉnh lại giờ giấc sinh hoạt của con để con thích nghi dễ dàng với môi trường mới.
- Nếu ở mẫu giáo (Hoikuen – 保育園), con được ngủ trưa thì lên tiểu học con phải làm quen với việc không có giờ ngủ trưa nữa.
- Ba mẹ nên tập cho con làm quen dần với giờ giấc sinh hoạt mới và trang bị những kỹ năng tự lập cần thiết trước khi bước chân vào lớp 1.
Lưu ý: Việc rèn luyện thói quen ngủ sớm, dậy sớm và tự lập trong sinh hoạt hàng ngày sẽ giúp con không bị bỡ ngỡ trong những tuần đầu tiên đi học.
3. Thời gian chuẩn bị hồ sơ
Song song với việc rèn cho con khả năng tự lập, chuẩn bị tâm thế vào lớp 1, bạn cũng cần lưu ý về thời gian chuẩn bị hồ sơ cho con. Đối với các bé đang học mẫu giáo trường Nhật, trình tự chuẩn bị sẽ diễn ra từ tháng 10 năm trước khi con vào lớp 1.
| Thời gian | Các bước thực hiện và sự kiện quan trọng |
| Tháng 10 | Nộp Đơn Chọn trường tại văn phòng tiếp nhận của trường tiểu học mình chọn. |
| Giữa tháng 11 | Nhận thông báo về tình trạng nộp đơn. |
| Cuối tháng 11 | Hết hạn nộp Đơn Chọn trường. Trường gửi giấy thông báo đi khám sức khỏe định kì do quận tổ chức. |
| Đầu tháng 12 | Đối với trường hợp nộp đơn trái tuyến, trường sẽ thực hiện bốc thăm tuyển chọn nếu có quá nhiều đơn lựa chọn vào một trường. |
| Giữa tháng 1 | Nhận thông báo kết quả chính thức. |
| Tháng 2 và 3 | Tổ chức gặp mặt phụ huynh có con nhập học lớp 1, giới thiệu tổng quan về trường, các vật dụng cần chuẩn bị và ngày khai giảng. |
4. Mở một tài khoản ngân hàng
Ba mẹ cần chuẩn bị mở tài khoản tại JAPAN POST BANK (Yucho – ゆうちょ銀行) hoặc ngân hàng nào đó do trường chỉ định.
- Mục đích sử dụng: Tài khoản này dùng để chuyển tiền ăn trưa, phí hội phụ huynh (PTA – ＰＴＡ), phí hoạt động ngoại khóa…
- Lưu ý: Thường thì nhà trường sẽ gửi thông báo trước cho phụ huynh về ngày giờ và khoản tiền sẽ bị trừ trong tài khoản, để phụ huynh chủ động chuẩn bị sẵn số dư cần thiết.
5. Chuẩn bị các vật dụng cần thiết (mua và dán nhãn)
Khi nhận được danh sách đồ đạc cần chuẩn bị, ba mẹ có thể sẽ ngạc nhiên vì có gần chục chiếc túi và khăn các loại. Nếu không có thời gian đi mua, bạn có thể đăng ký nhờ trường mua giúp trọn bộ (combo) hoặc tìm mua tại các cửa hàng 100 Yên, cửa hàng văn phòng phẩm, hay các trang thương mại điện tử lớn.
Danh sách vật dụng chi tiết cần chuẩn bị:
- Cặp sách chống gù (Randoseru – ランドセル): Tùy theo trường quy định, có nơi không bắt buộc dùng logo của trường. Bạn có thể mua online qua Amazon, Rakuten hoặc đến mua trực tiếp tại các trung tâm thương mại như Nitori, AEON.
- Giày đi trong trường (Uwagutsu / Uwabaki – 上靴 / 上履き) và túi đựng giày: Nên xác nhận với trường về quy định màu sắc trước khi mua mới.
- Đồng phục đến trường: Tùy trường có hoặc không có đồng phục. Nếu có, đăng ký mua tại trường sẽ tiện lợi nhất.
- Đồng phục thể dục và túi đựng: Trường hợp đăng ký tại trường, nhà trường thường sẽ thêu sẵn tên con lên trang phục.
- Khăn tay: Dùng để lau tay và mồ hôi, nên chuẩn bị khoảng 5 chiếc để con thay đổi mỗi ngày.
- Dụng cụ học tập:
- Hộp đựng bút: Nên chọn loại có nắp đậy hoặc chấu cài chắc chắn, tránh loại không có họa tiết hoặc dễ rơi rớt.
- Bút chì (loại B hoặc 2B) và tẩy: Cần chuẩn bị 3 cây bút chì đen và 1 cây bút chì đỏ (vì học sinh Nhật dùng bút chì đỏ hàng ngày để sửa bài). Lưu ý: Bút chì kim và gôm tẩy thông thường ở Việt Nam thường bị cấm ở một số trường tiểu học tại Nhật. Không nên mua bút chì ở cửa hàng 100 Yên vì chất lượng kém, dễ gãy ngòi.
- Hộp đồ thủ công, hộp bút màu, dụng cụ làm thủ công (kéo, hồ/keo dán…).
- Bộ đồ dùng ăn trưa: Túi đựng, khăn trải bàn ăn, khăn mặt nhỏ, khăn giấy/khăn ướt, cốc nhựa, bàn chải đánh răng và túi đựng để vệ sinh cá nhân sau bữa ăn.
- Còi báo động phòng thân (Bohanbuzai – 防犯ブザー): Hầu hết các bé tiểu học ở Nhật đều gắn còi này trên cặp để đảm bảo an toàn. Bạn có thể mua tại cửa hàng 100 Yên hoặc mua các mẫu dễ thương online.
Mẹo nhỏ: Tất cả các vật dụng từ nhỏ đến lớn đều phải dán nhãn tên của con. Các bậc phụ huynh tại Nhật thường đặt mua một bộ con dấu tên hoặc tem dán tên với nhiều kích thước khác nhau để in/dán lên sách vở, đồ dùng cá nhân một cách nhanh chóng và gọn gàng.
