Việc mang thai và sinh con tại Nhật là một hành trình đầy cảm xúc nhưng cũng không ít thách thức đối với người nước ngoài. Từ rào cản ngôn ngữ, thủ tục giấy tờ phức tạp đến việc nắm bắt các chính sách phúc lợi, tất cả đều đòi hỏi sự chuẩn bị kỹ lưỡng. Bài viết này sẽ chia sẻ chi tiết lộ trình thủ tục, chi phí và các chế độ hỗ trợ mà mọi ông bố bà mẹ cần biết.
1. Quy Trình Thủ Tục Cần Thiết
1.1. Trong quá trình mang thai
- Nộp giấy khai báo mang thai (妊娠届 – Ninshin Todoke): Ngay khi biết có thai, bạn hãy đến cơ quan hành chính (Quận/Thành phố) để nộp. Tại đây, bạn sẽ có buổi gặp chuyên gia tư vấn để giải đáp những lo lắng về sức khỏe và chọn bệnh viện sinh.
- Nhận Sổ tay sức khỏe mẹ và con (母子健康手帳 – Boshi Kenko Techo): Đây là “cuốn sổ vàng” ghi lại toàn bộ quá trình phát triển của bé từ trong bụng mẹ đến khi đi học, bao gồm tiêm phòng, chiều cao, cân nặng…
- Mẹo: Nhiều địa phương hỗ trợ sổ này bằng tiếng Việt, tiếng Anh, Trung… hãy hỏi nhân viên tại quầy nhé!
- Khám thai định kỳ: Hãy sử dụng phiếu hỗ trợ khám thai đính kèm trong sổ tay để tiết kiệm chi phí. Hãy tuân thủ lịch khám để theo dõi sức khỏe tốt nhất cho cả mẹ và bé.
- Tham gia lớp học tiền sản: Hầu hết các bệnh viện và cơ quan địa phương đều tổ chức miễn phí các lớp hướng dẫn tắm bé, thay tã… cho các cặp cha mẹ tương lai.
1.2. Sau khi sinh con
Các thủ tục cần hoàn tất sớm tại cơ quan hành chính địa phương:
- Đăng ký khai sinh (出生届 – Shussan Todoke): Phải nộp trong vòng 14 ngày.
- Đăng ký thẻ bảo hiểm (健康保険証 – Kenko Hokensho): Nên làm trong vòng 1 tháng.
- Trợ cấp y tế cho trẻ (乳幼児医療費助成制度 – Nyuyoji Iryohi Josei Seido): Giúp bé miễn phí hoặc giảm phí khám chữa bệnh.
- Trợ cấp nhi đồng (児童手当金 – Jido Teatekin): Khoản tiền hỗ trợ hàng tháng từ chính phủ. Đừng quên đăng ký vì nếu quá hạn bạn có thể mất quyền lợi.
Lưu ý: Sau khi xong thủ tục tại Nhật, đừng quên lên Đại sứ quán/Lãnh sự quán Việt Nam để đăng ký khai sinh và làm hộ chiếu cho bé trước khi làm visa tại Cục Quản lý Xuất nhập cảnh.
2. Chi Phí Sinh Đẻ Cần Chuẩn Bị
Sinh con tại Nhật khá tốn kém, trung bình từ 400.000 – 600.000 yên tùy khu vực và bệnh viện.
| Giai đoạn | Nội dung | Chi phí ước tính |
| Mang thai | Khám thai (sau khi trừ trợ giá), quần áo, vật dụng | 20.000 – 150.000 yên |
| Sinh đẻ | Viện phí, tiền phòng, phương pháp sinh | 400.000 – 620.000 yên |
| Sau sinh | Đồ dùng trẻ sơ sinh, tiêm vắc-xin năm đầu | ~500.000 yên/năm |
3. Các Chế Độ Trợ Cấp Quan Trọng (Nhất định phải biết)
Chính phủ Nhật có hệ thống phúc lợi rất tốt để hỗ trợ tài chính cho các gia đình:
3.1. Trợ cấp sinh con một lần (出産育児一時金 – Shussan Ikuji Ichijikin)
- Số tiền: Hỗ trợ lên đến 420.000 yên/bé.
- Cách nhận:
- Chế độ trả trực tiếp (直接支払制度): Bệnh viện tự làm việc với công ty bảo hiểm, bạn không cần làm gì cả.
- Chế độ trả thay (受取代理制度): Nếu bệnh viện không áp dụng chế độ trên, bạn sẽ làm thủ tục yêu cầu trả tiền trực tiếp cho bệnh viện.
3.2. Trợ cấp nhi đồng (児童手当金 – Jido Teatekin)
Hỗ trợ nuôi con từ khi mới chào đời đến khi tốt nghiệp Trung học cơ sở:
- Trẻ dưới 3 tuổi: 15.000 yên/tháng.
- Trẻ trên 3 tuổi đến THCS: 10.000 yên/tháng (con thứ 3 trở đi là 15.000 yên/tháng).
3.3. Tiền trợ cấp sinh con (出産手当金 – Shussan Teatekin)
Dành cho người đi làm: Nếu công ty không trả lương trong thời gian nghỉ thai sản, bảo hiểm sức khỏe sẽ chi trả khoảng 2/3 tiền lương trong 98 ngày (42 ngày trước sinh và 56 ngày sau sinh).
Lời kết
Nuôi con tại Nhật là một hành trình dài với nhiều thủ tục phức tạp, nhưng sự hỗ trợ từ hệ thống phúc lợi Nhật Bản sẽ giúp các bậc cha mẹ vơi bớt gánh nặng. Hãy chuẩn bị tâm lý vững vàng và lên kế hoạch chi tiết từ sớm.
Nếu các bạn có kinh nghiệm nào mới hoặc quy định thủ tục vừa thay đổi, hãy cùng chia sẻ để cộng đồng cha mẹ người Việt tại Nhật cùng nhau chăm sóc các thiên thần nhỏ tốt hơn nhé!
Chúc các mẹ có một thai kỳ khỏe mạnh và “vượt cạn” bình an!
