Khi mang thai và sinh con tại Nhật Bản, chắc hẳn ai cũng quan tâm đến các chế độ hỗ trợ tài chính từ chính phủ để giảm bớt gánh nặng kinh tế. Nhật Bản sở hữu hệ thống an sinh xã hội vô cùng nhân văn cho các bà mẹ mang thai và nuôi con nhỏ. Bài viết này sẽ tổng hợp chi tiết các khoản trợ cấp, bảo hiểm và chế độ phúc lợi quan trọng nhất mà mẹ bầu cần biết để không bỏ lỡ quyền lợi của mình nhé!
1. 出産育児一時金 (Shussan Ikuji Ichijikin) – Tiền Trợ Cấp Sinh Con 50 Man
Đây là khoản tiền quen thuộc nhất mà bất kỳ mẹ nào từng sinh con tại Nhật đều biết.
- Mức hỗ trợ: Nhận ngay 50 man / 1 em bé (tương đương 500.000 yên). Nếu sinh đôi, bạn sẽ nhận được 100 man.
- Điều kiện: Mang thai từ 4 tháng (85 ngày) trở lên tính đến thời điểm sinh nở.
- Nguồn tham khảo: Chăm sóc sức khỏe toàn quốc (kyoukaikenpo.or.jp)
Mách nhỏ: Chính phủ Nhật Bản luôn xem xét các phương án cải thiện phúc lợi. Dù mức 50 man hiện tại đã rất hỗ trợ, hy vọng trong tương lai chế độ này sẽ còn phát triển tốt hơn nữa các mẹ nhỉ!
2. 出産手当金 (Shussan Teatekin) – Tiền Hỗ Trợ Nghỉ Sinh Nở
Khoản tiền này dành cho các mẹ đang đi làm và phải tạm nghỉ việc ở công ty do sinh con, dẫn đến việc không thể nhận lương từ công ty.
- Cơ quan chi trả: Quỹ bảo hiểm sức khỏe (健康保険 – Kenko Hoken) mà bạn đang tham gia tại công ty.
- Thời gian áp dụng:
- Từ trước ngày dự sinh 42 ngày (đối với trường hợp sinh đôi, sinh ba… là 98 ngày).
- Kéo dài đến sau khi sinh 56 ngày.
- Số tiền trợ cấp: Khoảng 2/3 tiền lương bình quân của bạn.
3. 高額療養費制度 (Kogaku Ryoyohi Seido) – Chế Độ Giới Hạn Tối Đa Tiền Điều Trị
Trong quá trình mang thai hoặc sinh nở, nếu chẳng may mẹ hoặc bé cần phải điều trị y tế đặc biệt phát sinh chi phí lớn, chế độ này sẽ bảo vệ tài chính cho gia đình bạn bằng cách giới hạn số tiền chi trả trong một mức tối đa nhất định theo quy định.
- Ví dụ minh họa: Ngoài chi phí sinh thường, nếu cần điều trị y tế theo tiêu chuẩn bảo hiểm sức khỏe mà viện phí lên tới 100 man, bạn cũng chỉ phải chịu một khoảng dưới 10 man mà thôi.
- Tham khảo thêm: Các bạn có thể đọc kỹ hơn về cách vận dụng hiệu quả bảo hiểm y tế công cộng tại Nhật qua bài viết: [KHÔNG BIẾT LÀ THIỆT!] MỘT TRONG NHỮNG BẢO HIỂM TỐT NHẤT THẾ GIỚI, BẢO HIỂM Y TẾ CÔNG CỘNG NHẬT BẢN.
4. 高額医療費控除 (Kogaku Iryohi Kojo) – Khấu Trừ Phí Điều Trị (Giảm Thuế)
Đây là chế độ giúp giảm bớt tiền thuế thông qua việc khấu trừ chi phí y tế vào thu nhập trong năm.
- Cách tính: Khi bạn và gia đình phải trả tổng số tiền điều trị y tế trong 1 năm (từ tháng 1 đến tháng 12) vượt quá 10 man (hoặc 5% của thu nhập – 所得金額 / Shotoku Kingaku), phần tiền vượt quá đó sẽ được khấu trừ vào thu nhập của năm đó trước khi tính thuế.
- Lưu ý quan trọng cho mẹ bầu: Mặc dù thai sản tự nhiên không được tính là “bệnh tật” để hưởng bảo hiểm y tế thông thường, nhưng toàn bộ chi phí trong suốt quá trình thai sản vẫn được cộng dồn vào chế độ khấu trừ này. Do đó, tổng chi phí rất dễ đạt mốc 10 man.
- Mẹo nhỏ: Vào năm mang bầu và sinh nở, hãy nhớ giữ lại toàn bộ hóa đơn viện phí các loại để làm thủ tục xin miễn giảm thuế nhé! Bạn có thể xem chi tiết cách làm trong bài viết: MUỐN CÓ NHIỀU TIỀN? BẠN PHẢI BIẾT VỀ THUẾ! (Phần 2).
5. 傷病手当金 (Shobyo Teatekin) – Tiền Hỗ Trợ Đau ốm (Nôn Nghén, Sảy Thai, V.v.)
Đây là chế độ Bảo hiểm Xã hội dành cho nhân viên công ty khi gặp vấn đề sức khỏe ngoài công việc và không thể đi làm.
- Trường hợp áp dụng trong thai sản: Lưu thai, sảy thai, hoặc các chứng bệnh thai nghén nặng như 妊娠悪阻 (Ninsin Oso – Ốm nghén nặng) hay つわり (Tsuwari – Nghén).
- Số tiền trợ cấp: Nhận khoảng 2/3 tiền lương.
- Lời khuyên từ thực tế: Nhiều mẹ bị nghén nặng nhưng vẫn cố chịu đựng đi làm. Hãy mạnh dạn trao đổi với bác sĩ để xin giấy chẩn đoán (診断書 / Shindansho hoặc 意見書 / Ikensho) nghỉ ngơi dưỡng sức. Sức khỏe của mẹ và bé luôn là ưu tiên hàng đầu, hơn nữa nghỉ việc mà vẫn có “xiền” hỗ trợ thì ngại gì không tận dụng!
| Tình trạng thai sản | Chế độ hỗ trợ tương ứng | Cơ quan chi trả / Hỗ trợ |
| Nghén nặng / Sảy thai | 傷病手当金 (Shobyo Teatekin) | Quỹ Bảo hiểm sức khỏe |
| Nghỉ sinh nở | 出産手当金 (Shussan Teatekin) | Quỹ Bảo hiểm sức khỏe |
| Sinh con | 出産育児一時金 (Shussan Ikuji Ichijikin) | Cơ quan bảo hiểm xã hội |
6. 失業給付金 (Shitsugyo Kyufukin) – Tiền Trợ Cấp Thất Nghiệp
- Đối tượng: Dành cho người sau khi nghỉ việc (chế độ Bảo hiểm Thất nghiệp).
- Số tiền trợ cấp: Hỗ trợ khoảng 60% tiền lương (tùy từng trường hợp cụ thể).
- Lời khuyên: Thông thường, các mẹ nên tận dụng tối đa các chế độ nghỉ thai sản rồi quay lại làm việc để không bị uổng phí quyền lợi. Trừ khi công ty đối xử quá tệ, bạn mới nên chọn phương án nghỉ việc luôn để tìm cơ hội mới.
- Tham khảo thêm: Xem cách nghỉ việc khôn ngoan và lấy tiền bảo hiểm tại bài viết: [PHẢI BIẾT TRƯỚC] BH THẤT NGHIỆP VÀ CÁCH LẤY TIỀN BH 2 NĂM 6 THÁNG.
7. 育児休業給付 (Ikuji Kyugyo Kyufu) – Tiền Trợ Cấp Nghỉ Chăm Con Nhỏ
Khoản tiền hỗ trợ dành cho các mẹ (hoặc bố) muốn tạm nghỉ làm để chuyên tâm chăm sóc con nhỏ khi chưa thể gửi trẻ.
- Cơ quan chi trả: Quỹ bảo hiểm việc làm (雇用保険 / Koyo Hoken), làm thủ tục thông qua trung tâm Hellowork (ハローワーク).
- Thời gian nhận: Tối đa đến khi con tròn 2 tuổi.
- Mức trợ cấp:
- 180 ngày đầu tiên: Khoảng 2/3 tiền lương.
- Từ ngày thứ 181 trở đi: Khoảng 1/2 tiền lương.
- Điểm tuyệt vời: Nếu cả bố và mẹ đều đi làm (共働き / Tomobataraki) và cùng đóng bảo hiểm việc làm 雇用保険, cả hai bố mẹ đều có thể hưởng chế độ này và cùng nhau nghỉ chăm con đồng thời mà không gặp vấn đề gì!
Lời Kết
Đi làm, đóng thuế và bảo hiểm đầy đủ là nghĩa vụ, nhưng khi đến lúc cần nhận quyền lợi trợ cấp từ những quỹ đó mà không biết cách tận dụng thì bạn sẽ chịu thiệt thòi rất lớn. Hy vọng bài viết này từ iikurashi.com sẽ giúp các mẹ trang bị thêm kiến thức vững chắc để hành trình làm mẹ tại Nhật Bản trở nên nhẹ nhàng và an tâm hơn!
